تیروئید چشمی یا Thyroid Eye Disease نوعی بیماری خودایمنی است که بیشتر در ارتباط با بیماری گریوز دیده می شود و می تواند با علائمی مانند خشکی چشم ، قرمزی ، تورم اطراف چشم ، حساسیت به نور ، احساس فشار یا برجستگی چشم همراه باشد. شدت این بیماری در افراد مختلف متفاوت است و در موارد متوسط تا شدید ممکن است به درمان تخصصی و حتی جراحی نیاز باشد. تغذیه به تنهایی نمی تواند تیروئید چشمی را درمان کند ، اما انتخاب مواد غذایی مناسب و اصلاح بعضی عادت های غذایی می تواند بخشی از مراقبت کلی از بدن باشد. در ادامه بررسی می کنیم رژیم غذایی تیروئید چشمی چه ویژگی هایی دارد و چه مواد غذایی بهتر است در برنامه روزانه قرار بگیرند.
اهمیت تغذیه در بیماران مبتلا به تیروئید چشمی
رژیم غذایی تیروئید چشمی یک رژیم درمانی مستقل و ثابت برای همه بیماران نیست. هدف از تغذیه مناسب در این شرایط ، تامین مواد مغذی مورد نیاز بدن ، کمک به سلامت عمومی ، دریافت آنتی اکسیدان ها و کنترل عادات غذایی نامناسب است. تیروئید چشمی یک بیماری خودایمنی است و کنترل وضعیت تیروئید ، پیگیری پزشکی و توجه به عوامل تشدید کننده اهمیت زیادی دارد. برای مثال ، سیگار کشیدن با افزایش خطر ایجاد یا تشدید بیماری ارتباط دارد و انجمن تیروئید آمریکا توصیه می کند افراد مبتلا از مصرف سیگار و حتی قرار گرفتن در معرض دود آن خودداری کنند. بنابراین بهتر است تغذیه را در کنار درمان پزشکی و مراقبت از چشم در نظر بگیرید ، نه به عنوان جایگزین دارو یا درمان های تخصصی.
برای تیروئید چشمی چه بخوریم؟
در برنامه غذایی فرد مبتلا ، بهتر است تنوع غذایی حفظ شود و مواد غذایی تازه و کم فرآوری شده سهم بیشتری داشته باشند. یک الگوی غذایی متعادل می تواند شامل موارد زیر باشد:
-
سبزیجات تازه و رنگارنگ
سبزیجاتی مانند اسفناج ، کلم بروکلی ، فلفل دلمه ای ، هویج ، گوجه فرنگی و سبزیجات برگ سبز منابع مختلفی از ویتامین ها ، مواد معدنی و ترکیبات آنتی اکسیدانی هستند. مصرف متنوع سبزیجات باعث می شود بدن طیف وسیع تری از مواد مغذی را دریافت کند. بهتر است سبزیجات را به صورت تازه یا با روش های پخت ساده مانند بخارپز کردن در برنامه غذایی قرار دهید.
-
ماهی های حاوی چربی مفید
ماهی هایی مانند سالمون ، ساردین و تن می توانند منبع اسیدهای چرب امگا 3 باشند. استفاده متعادل از منابع غذایی امگا 3 بخشی از یک الگوی غذایی سالم است و می تواند جایگزین مناسبی برای بسیاری از غذاهای پرچرب و فرآوری شده باشد. اگر فرد به هر دلیل ماهی مصرف نمی کند ، بهتر است درباره جایگزین های غذایی مناسب با جراح پلک یا متخصص تغذیه مشورت کند.
-
مغزها و دانه ها
گردو ، بادام ، تخمه ها و برخی دانه ها می توانند مواد معدنی و چربی های مفید را تامین کنند. البته این مواد غذایی کالری نسبتا بالایی دارند و بهتر است در مقدار متعادل مصرف شوند. برخی مغزها مانند بادام برزیلی نیز مقدار قابل توجهی سلنیوم دارند. با این حال ، مصرف بیش از حد سلنیوم می تواند مشکل ساز باشد و استفاده از مکمل آن نباید بدون نظر پزشک انجام شود.
سلنیوم برای تیروئید چشمی چه تاثیری دارد؟
یکی از موضوعاتی که در بررسی رژیم غذایی تیروئید چشمی زیاد مطرح می شود ، سلنیوم است. سلنیوم یک ماده معدنی ضروری برای بدن است و در برخی مطالعات ، مصرف مکمل آن در افراد مبتلا به تیروئید چشمی خفیف با بهبود برخی شاخص های بیماری همراه بوده است. در یک مطالعه بالینی ، مصرف سلنیوم به مدت 6 ماه در بیماران مبتلا به نوع خفیف بیماری با بهبود کیفیت زندگی و کاهش فعالیت بیماری همراه بود. با این حال ، شواهد مربوط به اثر سلنیوم در همه افراد یکسان نیست و بیشترین شواهد مربوط به بیماری خفیف و مناطقی با دریافت پایین سلنیوم است. برای بیماری متوسط تا شدید نیز نمی توان سلنیوم را جایگزین درمان های اصلی دانست. بنابراین اگر قصد مصرف مکمل سلنیوم دارید ، مقدار و مدت مصرف باید با توجه به شرایط بدن و میزان دریافت غذایی شما توسط بهترین فوق تخصص جراحی پلاستیک چشم در تهران تعیین شود.
رژیم غذایی تیروئید چشمی و غذاهای حاوی آنتی اکسیدان
التهاب و استرس اکسیداتیو از موضوعات مورد توجه در بیماری های خودایمنی هستند. به همین دلیل ، استفاده از مواد غذایی سرشار از ترکیبات آنتی اکسیدانی می تواند بخشی از یک رژیم متعادل باشد. مواد غذایی زیر گزینه های مناسبی هستند:
| گروه غذایی | مواد غذایی | ویژگی |
|---|---|---|
| توت ها | توت فرنگی، بلوبری و انواع توت | حاوی ترکیبات آنتی اکسیدانی |
| سبزیجات برگ سبز | اسفناج، کاهو و سایر سبزیجات سبز | منبع ویتامین ها و مواد معدنی |
| مرکبات | پرتقال، نارنگی و لیمو | منبع مناسب ویتامین C |
| گوجه فرنگی | گوجه فرنگی | حاوی ترکیباتی مانند لیکوپن |
| فلفل دلمه ای | فلفل دلمه ای | یکی از منابع غذایی ویتامین C |
البته مصرف این مواد غذایی به معنی درمان مستقیم التهاب چشم نیست ، بلکه هدف ، داشتن یک الگوی غذایی متنوع و مغذی است.
چه غذاهایی برای تیروئید چشمی مضر است؟
وقتی صحبت از رژیم غذایی تیروئید چشمی می شود ، بسیاری از افراد دنبال فهرست غذاهای ممنوع هستند. واقعیت این است که برای همه بیماران یک فهرست ثابت از غذاهای ممنوع وجود ندارد.
با این حال ، بهتر است مصرف موارد زیر محدود شود:
- غذاهای فوق فرآوری شده : فست فودها ، چیپس ، بعضی غذاهای آماده ، شیرینی های صنعتی و خوراکی هایی که مقدار زیادی قند ، نمک یا چربی های نامناسب دارند ، بهتر است بخش اصلی رژیم غذایی را تشکیل ندهند.
- نوشیدنی های شیرین : نوشابه ها و نوشیدنی های بسیار شیرین ارزش غذایی پایینی دارند و مصرف زیاد آنها می تواند دریافت قند را بالا ببرد. آب ، شیر یا نوشیدنی های بدون قند افزوده معمولا انتخاب مناسب تری هستند.
- مصرف بیش از حد نمک : اگر فرد دچار تورم اطراف چشم است ، بهتر است مصرف غذاهای بسیار شور و فرآوری شده کاهش پیدا کند. البته تورم در تیروئید چشمی علت پیچیده ای دارد و نمی توان آن را فقط به مصرف نمک نسبت داد.
آیا قهوه برای تیروئید چشمی ضرر دارد؟
قهوه به صورت خودکار جزو غذاهای ممنوع در رژیم غذایی تیروئید چشمی محسوب نمی شود. با این حال ، مقدار مصرف کافئین برای هر فرد اهمیت دارد. اگر مصرف زیاد قهوه باعث تپش قلب ، اضطراب ، اختلال خواب یا تشدید ناراحتی های مرتبط با پرکاری تیروئید شود ، بهتر است مقدار آن کاهش پیدا کند. همچنین زمان مصرف قهوه می تواند در جذب بعضی داروهای تیروئید موثر باشد؛ بنابراین افرادی که داروهای تیروئیدی مصرف می کنند بهتر است درباره فاصله مناسب میان دارو و نوشیدنی های حاوی کافئین از پزشک خود سوال کنند.
آیا لبنیات برای تیروئید چشمی مضر است؟
در بیشتر افراد ، دلیلی برای حذف خودسرانه لبنیات از برنامه غذایی وجود ندارد. شیر ، ماست و سایر لبنیات می توانند منابع مناسبی از پروتئین و کلسیم باشند. اگر فرد به لاکتوز حساسیت دارد یا پزشک به دلیل خاصی محدودیت غذایی تعیین کرده است ، می توان از گزینه های جایگزین استفاده کرد. حذف یک گروه غذایی بدون دلیل پزشکی ممکن است باعث کاهش دریافت بعضی مواد مغذی شود.
رژیم غذایی تیروئید چشمی در بیماری گریوز
بسیاری از موارد تیروئید چشمی در ارتباط با بیماری گریوز ایجاد می شوند. در این شرایط ، تنظیم عملکرد تیروئید اهمیت زیادی دارد. بالا یا پایین بودن غیرطبیعی هورمون های تیروئید می تواند بر وضعیت بیماری چشم تاثیر بگذارد و کنترل مناسب عملکرد تیروئید یکی از بخش های مهم مراقبت است. به همین دلیل ، رژیم غذایی تیروئید چشمی باید متناسب با وضعیت کلی بیمار باشد. برای مثال ، فرد مبتلا به پرکاری تیروئید ممکن است شرایط تغذیه ای متفاوتی نسبت به فردی داشته باشد که به کم کاری تیروئید مبتلا است یا داروی جایگزین هورمون تیروئید مصرف می کند.
برای مشاوره و تعیین وقت با دکتر جمشدیان فرم تماس زیر را پر کنید.
آیا ید برای تیروئید چشمی ضرر دارد؟
یکی از سوالات رایج این است که آیا باید ید را کاملا از رژیم غذایی حذف کرد یا خیر. پاسخ برای همه بیماران یکسان نیست. مقدار مورد نیاز ید به وضعیت تیروئید ، بیماری زمینه ای و درمان فرد بستگی دارد. بنابراین حذف شدید ید یا مصرف مکمل های حاوی ید بدون توصیه پزشک می تواند تصمیم مناسبی نباشد. به خصوص اگر فرد مبتلا به بیماری گریوز باشد و درباره روش درمان تیروئید خود نیز تصمیم گیری شود ، باید توصیه پزشک متخصص غدد را در اولویت قرار دهد.
اهمیت ترک سیگار در رژیم غذایی تیروئید چشمی
اگر بخواهیم یک نکته مهم را در کنار رژیم غذایی افراد مبتلا به تیروئید چشمی مطرح کنیم ، ترک سیگار اهمیت ویژه ای دارد. برخلاف بسیاری از توصیه های تغذیه ای که شواهد آنها محدود یا وابسته به شرایط فرد هستند ، ارتباط مصرف سیگار با افزایش خطر و تشدید تیروئید چشمی به شکل مداوم گزارش شده است. حتی قرار گرفتن در معرض دود سیگار نیز باید تا حد امکان کاهش پیدا کند. بنابراین برای فرد مبتلا ، فقط تغییر غذاها مهم نیست؛ ترک سیگار و دوری از دود آن نیز بخش مهمی از مراقبت محسوب می شود.
آیا رژیم غذایی می تواند تیروئید چشمی را درمان کند؟
خیر. هیچ رژیم غذایی به تنهایی درمان قطعی تیروئید چشمی محسوب نمی شود. تغذیه مناسب می تواند به سلامت عمومی کمک کند ، اما درمان باید بر اساس شدت و مرحله بیماری انجام شود. در موارد خفیف ممکن است مراقبت از سطح چشم ، اشک مصنوعی ، کنترل وضعیت تیروئید و برخی اقدامات دیگر کافی باشد. در بیماری متوسط یا شدید ، درمان های دارویی تخصصی و در بعضی شرایط جراحی مطرح می شوند. انجمن تیروئید آمریکا نیز تاکید می کند که موارد متوسط تا شدید باید توسط پزشک چشم ارزیابی شوند.
جمع بندی
رژیم غذایی تیروئید چشمی باید بر پایه یک الگوی غذایی متنوع ، متعادل و کم فرآوری شده باشد. مصرف سبزیجات ، میوه ها ، منابع پروتئینی مناسب ، ماهی و برخی منابع سلنیوم می تواند بخشی از تغذیه سالم باشد. در مقابل ، بهتر است مصرف غذاهای فوق فرآوری شده ، نوشیدنی های بسیار شیرین و غذاهای پرنمک محدود شود. سلنیوم در برخی بیماران مبتلا به تیروئید چشمی خفیف می تواند مورد توجه قرار گیرد ، اما مصرف مکمل آن باید با نظر پزشک باشد و برای بیماری متوسط تا شدید جایگزین درمان تخصصی نیست. در کنار تغذیه ، کنترل مناسب هورمون های تیروئید ، ترک سیگار ، مراقبت از سطح چشم و پیگیری منظم پزشکی اهمیت زیادی دارد. اگر تغییرات ظاهری پلک و چشم باقی بماند یا بیماری باعث مشکلات عملکردی شود ، ارزیابی توسط متخصص چشم و جراح پلک می تواند به تعیین گزینه های درمانی مناسب کمک کند.
